1

Intern document Defensie: al jaren zorgen om ziekmakende burnpits

Dagblad van het Noorden, door Bart Olmer: De rook, de stank en de gezondheidsrisico’s door afvalverbranding op de militaire basis in Kandahar, Afghanistan, was jarenlang een groot zorgenpunt voor Nederlandse militairen in Afghanistan. Dit blijkt uit een intern document, in bezit van deze krant.

„De afvalverbranding op Kandahar Airfield (Kaf) staat al een paar jaar ter discussie. Elke rotatie komen er vragen over stank en emissie (rookontwikkeling) die ontstaat bij de afvalverbranding. De meeste vragen betreffen gezondheidsrisico’s op korte en/of lange termijn. Deze vragen worden ook door de ander geallieerde landen die op Kaf verblijven geuit”, staat in het defensiestuk , getiteld ‘Informatieblad Burnpit Kaf, uit begin 2010.

 

Authentiek stuk

Het document bewijst dat burnpits binnen de legertop een groot ‘issue’ was. Defensiewoordvoerder Jos van der Leij bevestigt dat het een authentiek document betreft. Defensieminister Ank Bijleveld zei aanvankelijk van geen meldingen te weten over gezondheidsschade door burnpits, maar corrigeerde dit later in de Tweede Kamer.

Het document is opgesteld namens de contingentscommandant Afghanistan. In de periode maart tot en met juni 2010 werd de functie van contingentscommandant ingevuld door commandeur Henk Itzig Heine, die inmiddels defensie heeft verlaten.

Dit is opmerkelijk, omdat Henk Itzig Heine momenteel deel uitmaakt van de Stichting CAOP, dat namens Defensie uitzoekt wat de gezondheidseffecten zijn geweest op militairen door de burnpits in Afghanistan. Heine is lid van de bestuursraad van de stichting.

 

Vraagtekens bij onafhankelijkheid

De Drentse jurist Ferre van de Nadort zet daarom „grote vraagtekens bij de onafhankelijkheid en vertrouwelijkheid” van het Defensiemeldpunt dat vorige week online kwam, en spreekt over „de schijn van partijdigheid”.

Ook voorzitter Erik Jurriëns van de Onafhankelijke Defensiebond (ODB) deelt die kritiek: „Je zag het ook in de Chroom-6-affaire; de onderzoeker was toen tevens opdrachtgever: Defensie. Dat moet je gewoon niet doen.” Jurriëns pleit ervoor het Defensiemeldpunt onder te brengen bij een vakbond.

Het Defensiemeldpunt is de praktische uitwerking van de belofte van Defensieminister Ank Bijleveld dat zij de omvang laat onderzoeken van mogelijke gezondheidsklachten bij militairen door de blootstelling aan burnpits tijdens militaire missies in het buitenland.

 

‘Schijn van partijdigheid’

Van de Nadort: „Defensie heeft er voor gekozen om een meldpunt in te richten bij de Stichting CAOP, volgens haar een onafhankelijke organisatie. In de raad van bestuur van deze stichting zit een voormalig Hoofd Directeur Personeel van Defensie, dé grote verantwoordelijke voor de registratie van gezondheidsklachten en personeelsbeleid. Hij was ook contingentscommandant in Afghanistan in 2010. Hij moet toentertijd wel op de hoogte zijn geweest van burnpits in Afghanistan. Naast hem maakt ook de Directeur Werkgeverszaken Defensie deel uit van het bestuur. Daarmee wordt de schijn van partijdigheid gewekt.”

Het meldpunt is het volstrekt oneens met zijn kritiek. Volgens woordvoerster Ans Compaijen is het CAOP „een onafhankelijke stichting onder toezicht van sociale partners, en met een onafhankelijke voorzitter. De Raad van Toezicht heeft geen inhoudelijke bemoeienis met de door het CAOP uit te voeren werkzaamheden. De Raad van Toezicht is daarom op geen enkele manier betrokken (geweest) bij het instellen van dit meldpunt, noch met de werkzaamheden daarvan.”

 

Kritiek ‘onzinnig’

Een defensiebron noemt de kritiek onzinnig, omdat de oud-contingentscommandant destijds niet betrokken was bij de dagelijkse gang van zaken op de militaire bases in Afghanistan. Zijn rol was meer een overkoepelende, coördinerende en administratieve, namens de Commandant der Strijdkrachten.

Het CAOP benadrukt dat militairen veilig bij het meldpunt terechtkunnen. „Zij worden door ons persoonlijk, deskundig en onafhankelijk te woord gestaan. Zo gebeurt hun melding goed en volledig. Het CAOP verzamelt informatie uit de meldingen en rapporteert vervolgens anoniem aan Defensie.”

Defensie heeft haar eigen meldpunt opgericht om „inzicht te krijgen in de omvang en aard van de gezondheidsklachten onder voormalige en actief dienende defensiemedewerkers die zijn blootgesteld aan de uitstoot van burnpits”.

 

Defensiemeldpunt garandeert anonimiteit

Defensie zegt dat oude, interne meldingen niet doorzoekbaar zijn voor het ministerie. „Deze meldingen zijn opgenomen in medische dossiers en vallen onder medisch beroepsgeheim. Defensie kan deze meldingen niet zomaar opvragen en heeft daarom de omvang en aard van de gezondheidsklachten nog niet precies in kaart. We roepen dan ook iedereen op om zich hier te melden als er mogelijk gezondheidsklachten zijn ontstaan als gevolg van het inademen van uitstootgassen van burnpits.”

Het Defensiemeldpunt zegt anonimiteit te garanderen voor de melders: „Het meldpunt deelt geen persoonsgegevens met anderen, waardoor uw melding anoniem blijft. Het CAOP verzamelt de informatie uit de meldingen en rapporteert dit aan Defensie. Dat rapport gaat op algemeen niveau over bijvoorbeeld: waar, hoe of wanneer zij met burnpits in aanraking zijn gekomen, de hoeveelheid, aard en omvang van de klachten, leeftijdsgroepen van de mensen die zich hebben gemeld, militair of burgerpersoneel zijn.”

 

250 reacties bij burnpit.nl

Op basis van die inventarisatie besluit de minister of er een onafhankelijk onderzoek komt naar de gevolgen van burnpits. „Of er een onderzoek komt en wat de omvang van dit onderzoek precies is, wordt onder andere bepaald door de meldingen via dit meldpunt.”

De Drentse jurist heeft via het meldpunt inmiddels 250 reacties gekregen van militairen met specifieke gezondheidsklachten. Defensie kon vanochtend nog niet zeggen hoeveel meldingen er inmiddels zijn binnengekomen bij het Defensiemeldpunt. Zodra dat bekend is, zal dit bij dit artikel worden vermeld.

2

Defensiemeldpunt heeft de schijn tegen

Minister Bijleveld (Defensie) beloofde tijdens het vragenuur vorige week dat zij een meldpunt zal inrichten voor ex-werknemers die ziek zijn geworden door het werken bij Defensie. Gisteren werd een Defensiemeldpunt geopend. Door de slachtoffers die zich via burnpit.nl hebben verenigd, worden grote vraagtekens gezet bij de onafhankelijkheid en vertrouwelijkheid van dat meldpunt. Ook lijkt Defensie weinig te hebben geleerd uit het verleden.

Defensie heeft er voor gekozen om een meldpunt in te richten bij de Stichting CAOP, volgens haar een onafhankelijke  organisatie. In de raad van bestuur van deze stichting zit een voormalig Hoofd Directeur Personeel van Defensie en tevens oud-contingentscommandant in Afghanistan in 2010. Hij moet toentertijd wel op de hoogte zijn geweest van burnpits in Afghanistan. Naast hem maakt ook de Directeur Werkgeverszaken Defensie deel uit van het orgaan dat toezicht houdt op de stichting. Daarmee wordt de schijn van partijdigheid gewekt.

 

Niet geleerd van het verleden

De betrokkenheid van oud-commandanten bij het Defensiemeldpunt, vertoont veel gelijkenis met de chroom-6 zaak. Toen koos Defensie er voor om een oud-commandant, oud-generaal Freek Groen, aan te stellen als onderzoeksleider van het onderzoek naar de kankerverwekkende chroomverf. Toen bekend werd dat Groen van 1984 tot en met 1992 een hoge leidinggevende was op de vliegbasis Twenthe, moest hij zich terug trekken.

1

Aanmelden bij het onafhankelijk Meldpunt burnpits

Het Meldpunt burnpits deelt informatie, bundelt kennis en verleent juridische bijstand verleend. Binnen dit collectief hebben zich de slachtoffers van burnpits verenigd. Zo staan we sterk en zo geeft het Meldpunt burnpits Defensie richting. Daarmee hebben we burnpits al op de politieke agenda gekregen en erkenning dichterbij gebracht. Samen sterk door kennis, onderzoek en juridische bijstand!

Het collectief dat zich bij het Meldpunt burnpits heeft verenigd heeft in korte tijd aandacht gevraagd en gekregen voor burnpits. Dat kon omdat slachtoffers en collega’s massaal informatie hebben gedeeld. Op die manier heeft het Meldpunt burnpits de ontkenningen door de Minister van Defensie getrotseerd en burnpits boven aan op de politieke agenda gekregen.

Maar we zijn er nog niet. Sterker nog: we zijn nog maar net begonnen. Met de vele meldingen willen we geneeskundig onderzoek laten uitvoeren, buiten de gezondheidsorganisatie van Defensie. Waarom? Omdat het Meldpunt burnpits Defensie geen invloed wil laten uitoefenen op de uitkomst en de duur van zo’n onderzoek. Het Meldpunt burnpits wil geen tweede slepend  Chroom-6 dossier.

 

Sluit je aan. Samen sterk door kennis, onderzoek en juridische bijstand

Binnen het collectief wordt informatie gedeeld, kennis gebundeld en juridische bijstand verleend. Zo staan we sterk. Daarmee hebben we burnpits al op de politieke agenda gekregen en erkenning dichterbij gebracht.

 

Vertrouwelijkheid voorop

Dagelijks krijgen wij tientallen meldingen binnen van slachtoffers, maar ook van (actief) dienende militairen. Deze meldingen zijn van belang voor het onderzoek. Veel melders maken duidelijk dat zij geen of weinig vertrouwen in Defensie hebben en daarom niet willen dat hun identiteit bij Defensie bekend wordt. Dat respecteren wij.

Meldingen worden bij de het Meldpunt burnpits vertrouwelijk behandeld. Daarom doet het Meldpunt burnpits Defensie geen mededelingen over de identiteit van de melders.

 

Juridische bijstand

Binnen het meldpunt burnpits is het mogelijk om juridische bijstand te krijgen. Door het collectief kunnen de kosten hiervan worden beperkt. Maar wij gaan verder, waar anderen stoppen. Het Meldpunt burnpits werkt actief aan verandering van wet- en regelgeving. Bijvoorbeeld door het verlangen van het recht op periodiek geneeskundig onderzoek en monitoring bij een zorginstelling naar keuze voor rekening van Defensie. Dat zou volgens ons voor alle veteranen moeten gelden. Wij onderscheiden ons met de lobby om regelgeving aan te passen van andere (rechts)hulpverleners. Als lid van het collectief profiteert u daarvan.

2

Defensie opent meldpunt voor gezondheidsklachten ‘burnpits’

Het ministerie van Defensie opent een meldpunt voor defensiemedewerkers die gezondheidsklachten hebben opgelopen nadat ze in aanraking zijn gekomen met de giftige stoffen van een ‘burnpit’. Maar de vraag is of deze militairen zich ook gaan melden.

Het is niet het eerste meldpunt over ‘burnpits’. Jurist Ferre van de Nadort opende een paar weken geleden een meldpunt voor veteranen die gezondheidsklachten hebben gekregen nadat ze in aanraking zijn geweest met de giftige stoffen die vrijkomen bij deze verbrandingskuilen.

In een paar weken tijd hebben zich inmiddels ruim 162 mensen gemeld. “En ook vanmorgen kwamen er weer tien mensen bij, dus het loopt nog steeds op.” Daarnaast kwamen er ruim 500 tips binnen van mensen die mee op uitzending waren.

 

Weinig vertrouwen in defensie

Van de Nadort vraagt zich af of (ex)-militairen zich ook gaan melden bij Defensie. “Er is weinig vertrouwen in de manier waarop Defensie dit soort zaken oppakt. Veteranen willen graag een onafhankelijk onderzoek en je kunt je afvragen hoe onafhankelijk dit onderzoek is omdat je het bij het ministerie zelf moet melden.”

De jurist hoopt dat militairen die zich bij hem gemeld hebben en nu kampen met gezondheidsklachten gemonitord worden in het ziekenhuis, zodat vast kan worden gesteld of ze inderdaad ziek zijn geworden als gevolg van de ‘burnpits’. Zo kan een stap worden overgeslagen en mogelijke slachtoffers sneller worden geholpen.

“Als blijkt dat er een causaal verband is tussen de stoffen die in Afghanistan in de lucht zaten en de ziekte van de veteranen, dan hebben zij recht op een uitkering.”

Bekijk de uitzending: https://eenvandaag.avrotros.nl/embed/520450/?no_cache=1

0

Minister: vier meldingen bij Defensie over ‘burnpits’

Het ministerie van Defensie heeft tot nu toe vier officiële meldingen binnengekregen over gezondheidsklachten door ‘burnpits’. Minister Bijleveld heeft dat gezegd tijdens het wekelijkse vragenuurtje in de Tweede Kamer. Ze laat wellicht onafhankelijk onderzoek doen naar de relatie tussen burnpits en de gemelde gezondheidsklachten.

Het ministerie neemt contact op met de jurist Van de Nadort, die bijna twee weken geleden aan de bel trok nadat militairen zich bij hem hadden gemeld. De militairen denken dat ze in Afghanistan kanker hebben gekregen door burnpits. Dat zijn afvalhopen van medisch afval en werkmateriaal, die worden verbrand in militaire kampen. Vanmiddag heeft Van de Nadort laten weten dat hij inmiddels 122 meldingen heeft binnengekregen.

 

Ernst

Vorige week zei Bijleveld dat er geen formele meldingen bekend waren bij Defensie. Dat deed ze in reactie op een door Van de Nadort geopenbaarde brief, waarin het pensioenfonds ABP namens de minister van Defensie erkent dat een militair in Afghanistan blootgesteld was aan toxische stoffen en gassen. De minister herhaalde in het vragenuur dat het hier niet ging om een officiële melding van een gezondheidsklacht.

De minister benadrukte nogmaals dat militairen die gezondheidsklachten hebben, zich moeten melden bij Defensie. Dan kan er worden gekeken of deze zijn ontstaan uit de giftige stoffen die vrijkomen bij burnpits. “Wij doen er alles aan om in beeld te krijgen wat de ernst van de situatie is”, zei de minister.

 

Wegmoffelcultuur

SP-Kamerlid Karabulut zei dat de Kamer keer op keer geconfronteerd wordt met zieke veteranen en ernstige gezondheidsklachten, die niet serieus worden opgepikt door Defensie. Volgens Denk-Kamerlid Özturk is er sprake van een “wegmoffelcultuur” en “ontkenningscultuur”. Bijleveld ontkende dat met grote stelligheid. “Maar je moet wel goed weten wat de meldingen zijn en daar hebben wij ons afgelopen week in verdiept”, aldus de minister.

Regeringspartij D66 wil dat militairen die in aanraking zijn geweest met burnpits een brief krijgen van Defensie. Het gaat om militairen die tussen juli 2006 en juli 2010 in de Nederlandse legerbasis Kamp Holland in de Afghaanse provincie Uruzgan zaten.

 

Giftige stoffen

Volgens CDA-Kamerlid Bruins Slot zijn niet alleen Nederlandse militairen in aanraking gekomen met burnpits, maar ook Amerikanen, Britten en Canadezen. Ze wil dat het ministerie ook metingen van deze landen opvraagt, zodat alle informatie boven tafel komt. Bijleveld zegde toe dit te doen.

 

Sluit je aan. Samen sterk door kennis, onderzoek en juridische bijstand

Binnen het collectief wordt informatie gedeeld, kennis gebundeld en juridische bijstand verleend. Zo staan we sterk. Daarmee hebben we burnpits al op de politieke agenda gekregen en erkenning dichterbij gebracht.

1 2 3 4 5